ความเป็นมาของอุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง จังหวัดบุรีรัมย์
อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง ตั้งอยู่ในอำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์ เป็นหนึ่งในโบราณสถานที่สำคัญของประเทศไทย มีลักษณะเป็นปราสาทหินที่สร้างขึ้นบนยอดภูเขาไฟที่ดับสนิทแล้ว โดยตั้งอยู่บนความสูงประมาณ 200 เมตรจากระดับน้ำทะเล ชื่อ “พนมรุ้ง” มาจากภาษาเขมรโบราณว่า “วนํรุง” (Phnom Rung) ซึ่งแปลว่า “ภูเขาใหญ่” ความเป็นมาของอุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง จังหวัดบุรีรัมย์ ปราสาทพนมรุ้งถูกสร้างขึ้นในยุคอาณาจักรขอม ราวพุทธศตวรรษที่ 15-18 เพื่อเป็นศาสนสถานในศาสนาฮินดู ลัทธิไศวนิกาย (การบูชาพระศิวะ) ตัวปราสาทหลักสร้างขึ้นจากหินทรายสีชมพู มีรูปแบบสถาปัตยกรรมขอมโบราณที่สวยงามและทรงคุณค่า ศาสนสถานแห่งนี้เปรียบเสมือนการจำลองเขาไกรลาส ซึ่งเชื่อว่าเป็นที่สถิตของพระศิวะ จากหลักฐานทางโบราณคดี ปราสาทพนมรุ้งถูกสร้างขึ้นและพัฒนามาอย่างต่อเนื่องในหลายยุคสมัย โครงสร้างสำคัญของปราสาท เช่น ปราสาทประธาน ซึ่งเป็นศูนย์กลางของอุทยาน สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 (ราวพุทธศตวรรษที่ 17) ผนังและประตูของปราสาทประดับด้วยลวดลายสลักหินที่มีความประณีต โดยเฉพาะ ทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ ซึ่งเป็นภาพพระวิษณุ (นารายณ์) บรรทมเหนือเกษียรสมุทร ล้อมรอบด้วยเหล่าเทวดาและสัตว์ในตำนาน นอกจากนี้ยังมี สะพานนาคราช ซึ่งเชื่อมระหว่างทางเดินกับปราสาทประธาน สะพานนี้ถือเป็นสัญลักษณ์ของการเข้าสู่ดินแดนศักดิ์สิทธิ์ ลวดลายบนสะพานสะท้อนถึงความเชื่อเรื่องการเดินทางจากโลกมนุษย์ไปสู่โลกของเทพเจ้า ในช่วงแรก ปราสาทพนมรุ้งเป็นศาสนสถานของศาสนาฮินดู.